Δημήτρης Αργυρός
Τις τελευταίες μέρες ζούμε μια ακόμη εξέγερση στο πολύπαθο Ιράν, ως απότελεσμα των βαθιών οικονομικών και παραγωγικών προβλημάτων, λόγω και του εμπάρκου και των οικονομικών κυρώσεων.
Μια αυθόρμητη εξέγερση που όπως είναι φυσικό σε κάθε λαϊκή εξέγερση, πέρα από τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις που διαδραματίζουν ρόλο στην εξέγερση, παίζουν ρόλο και αλλότριες δυνάμεις, όπως είναι οι πράκτορες των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Το τόνο όμως δεν το δίνουν οι τελευταίοι αλλά τα εξεγερμένα υποκείμενα, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.
Είναι φανερό όμως ότι σε μεγάλο βαθμό το ισλαμικό μοντέλο του Ιράν δεν κινδυνεύει από την εξέγερση, όπως δεν κινδύνευσε και από τις προηγούμενες, συνεχίζοντας να έχει το ισλαμικό μοντέλο μια πλατιά κοινωνική βάση.
Ας μην σκεφτόμαστε σαν αμερικανάκια..
Δεν θα βγάλουμε άκρη και δεν θα κατανοήσουμε τι συμβαίνει, αν αντιμετωπίσουμε τα γεγονότα από τα μάτια ενός δυτικού. Η πλειοψηφία των Ιρανών είτε ανέχεται είτε αντιπαθεί το εν λόγω πολιτικό μοντέλο πολύ περισσότερο όμως αντιπαθεί τους δυτικούς, τους αμερικάνους και τους Ιραηλινούς. Μια πιθανή επίθεση των ΗΠΑ στο όνομα των εξεγερμένων θα συσπείρωνε το ισλαμικό καθεστώς και θα απομόνωνε τους εξεγερμένους.
Η Ιρανική κοινωνία είναι μια πολύ αναπτυγμένη και μορφωμένη κοινωνία, ιδιαίτερα οι γυναίκες. Το Ιράν σε σχέση με τις άλλες μουσουλμανικές κοινωνίες είναι εξαιρετικά πιο δημοκρατική κοινωνία με αναπτυγμένα κοινωνικά δικαιώματα. Ακόμη και η υποχρεωτική αμφίεση των γυναικών έχει πλέον χαλαρώσει και σε συγκεκριμένες περιοχές δεν είναι υποχρεωτική.
Και όλα αυτά γιατί παρά το εκφυλισμό του συστήματος παραμένει μια χώρα που έχει βγει από μια μεγάλη λαϊκή, εργατική επανάσταση.
Η Ιρανική επανάσταση του 1978-79
Μέχρι το 1979 το Ιράν το διοικούσε με ένα βάρβαρο δικτατορικό τρόπο ο Σάχης, υπηρετώντας τους ΒορειοΑμερικάνους και την άρχουσα τάξη, ιδιαίτερα τους κολλητούς του.
Ως αντίπαλοι του Σάχη βρέθηκαν:
Α) οι συντητικοί ισλαμιστές του Χομεϊνί. Σε αντίθεση με την αντιπολιτική στάση των σιιτών που αρνούνταν την εξουσία μέχρι να εμφανισθεί ο κεκρυμμένος 12 ιμάμης, ο Χομεϊνί έθεσε ως στόχο μια κυβέρνηση/εξουσία των σιιτών κληρικών.
Β) Οι ποοοδευτικοί, αριστεροί ισλαμιστές των Μουτζαχεντίν -ι Χαλκ (μαχητές του λαού) κάτω από την ηγεσία του Αλί Σαριατί. Σε αντίθεση με τον Χομεϊνί αυτοί αγωνίζονταν για μια δημοκρατική κοσμική διακυβέρνηση με λαϊκή σοσιαλιστική κυριαρχία και τον σιιτικό κλήρο σε ρόλο συμπαραστάτη και όχι κυρίαρχου.
Γ)Την αριστερά είτε αυτού του πλέον ισχυρού (εκείνη την εποχή) κομμουνιστικού κόμματος στην περιοχή του Τουντέχ είτε της επαναστατικής αριστεράς. Η Ιρανική αριστερά αγωνίζονταν για ένα σοσιαλιστικό Ιράν, δίνοντας η κάθε μια συλλογικότητα διαφορετικό νόημα στην έννοια σοσιαλισμός.
Στο επίπεδο της κοινωνίας μέσα στα εργοστάσια είχαν αναπτυχθεί ισχυρά εργατικά συμβούλαια τα Shoras τα οποία υποτίμησε η αριστερά και κατέστειλε ο Χομεϊνί.
Για μια σειρά λόγους τόσο οι προοδευτικοί ισλαμιστές όσο και η αριστερά υπόταχθηκαν στο Χομεϊνί και μέσα στο πόλεμο Ιράκ-Ιράν το πλήρωσαν με διώξεις, φυλακίσεις και τελικά με εκτελέσεις. Ο πόλεμος Ιράκ-Ιράν βοήθησε το Χομεϊνί να ενισχύσει έναν ισλαμοεθνικιστικό λόγο, τοποθετώντας όσους διαφωνούν στους εχθρούς της πίστης και της πατρίδας, πόσο μάλλον όταν πήρε ως αφορμή το γεγονός της υποστήριξης του Ιράκ από τους αριστερούς ισλαμιστές των Μουτζαχεντίν -ι Χαλκ.
Από την αντεπανάσταση στο σήμερα
Η ιστορική πραγματικότητα δείχνει ότι η εξουσία του Χομεϊνί ήταν αποτέλεσμα της ήττας της επανάστασης, μια θερμιδώρ που έδωσε την εξουσία σε ένα «Βοναπάρτη»/Χομεϊνί.
Σε αυτό το σημείο όμως χρειάζεται μια προσοχή καθώς η πραγματικότητα είναι αρκούντως πιο πολύπλοκη και διαλεκτική.
Συνήθως κάθε αντεπαναστατική και Βοναπαρτίστικη εξουσία αφού καταστείλει τους αντιπάλους της ενσωματώνει μέρος του προγραμματος τους και το εφαρμόζει σαν δικό της.
Αυτό έπραξε και ο Χομεϊνί: Η εξουσία των σιιτών κληρικών μπασταρδεύτηκε με ένα είδους ελεγχόμενου κοινοβουλευτισμού, με τον τελευταίο λόγο φυσικά να τον έχουν οι κληρικοί. Αντί των εργατικών συμβουλίων είχαμε ισλαμικά εργατικά συμβούλια. Εκδήλωση ενός επιθετικού αντιαμερικανισμού και αντιιμπεριαλισμού, με την έμμεση στήριξη της κατάληψης της Βορειοαμερικανικής πρεσβείας. Δημιουργία προγραμμάτων για την άμεση ικανοποίηση των λαϊκών αναγκών, την αντιμετώπιση της φτώχειας και της υποανάπτυξης. Κοινωνικά προγράμματα που οδήγησαν στην μόρφωση και στις σπουδές την πλειοψηφία των νεαρών Ιρανών και Ιρανίδων, που αποτελούν σήμερα την βάση της αμφισβήτησης του μοντέλου της ισλαμικής δημοκρατίας. Εξαγωγή της ισλαμικής επανάστασης που, άλλοτε επιτυχημένα και άλλοτε αποτυχημένα, ενίσχυσε τους παλαιστίνιους. Στην εξωτερική πολιτική ένας συνδιασμός ριζοσπαστισμού και πραγματισμού, με τον τελευταίο να μην αποτελεί λύση, λόγω της πολιτικής των ΗΠΑ, που επιθυμούν την κατάρευση της ισλαμικής σιιτικής εξουσίας.
Ενώ την ίδια στιγμή Κίνα και Ρωσία επιθυμούν ένα αντιαμερικανικό καθεστώς στο Ιράν, παραμένοντας ανοικτό όμως το ζήτημα πόσο και πώς μπορούν να βοηθήσουν την Ιρανική ισλαμική εξουσία.
Τα καθήκοντά μας
Παραμένει το ίδιο ανοικτό το ζήτημα, ποια πρέπει να είναι η στάση των αριστερών και προοδευτικών δυνάμεων και πολιτών. Ενας σχετικός διάλογος για να μην πω πολεμική υφίσταται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Προσωπική μου γνώμη είναι ότι αποτελεί δικαίωμα και καθήκον του Ιρανικού λαού να αποφασίσει με όποιο τρόπο επιθυμεί για το μέλλον της χώρας του, ακόμη και με εξέγερση ή επανάσταση. Και εμείς στηρίζουμε τις επιλογές του Ιρανικού λαού.
Στηρίζουμε το Ιράν και το Ιρανικό λαό απέναντι στην ιμπεριαλιστική επιθετικότητα.
Και αυτό σημαίνει διαρκής, ριζοσπαστικός λαικός αγώνας ενάντια στην κυβερνησή μας, την συμμαχία της με ΗΠΑ και Ισραήλ. Απαιτώντας άμεση έξοδο από το ΝΑΤΟ και άμεση αναγνώριση του Παλαιστινιακού κράτους. Καμιά συμμετοχή της χώρας μας σε ενδεχόμενο κτύπημα των ΗΠΑ στο Ιράν.
